Regenachtig Amsterdam - 30 augustus 2026

Misschien niet de beste dag uitgekozen om Amsterdam te bezoeken. Pas later in de middag wordt het droog, als ik weer naar huis ga. Maar het had als voordeel, althans zo leek het, dat het wat minder druk op straat was. Het is natuurlijk nog wel gewoon vakantietijd.

In Amsterdam gebeurt altijd wat. Op het centraal station tuimelde een man met twee hele grote koffers achterover van de roltrap. Hij had gelukkig niks en begon opnieuw van onder af aan. Later op de dag zag ik iemand van een brug in de Herengracht vallen, en met veel moeite via een afgemeerd bootje weer aan wal klauteren. Er was overigens niemand die een hand naar hem uitstak, alsof het de gewoonste zaak van de wereld was besteedde niemand er aandacht aan.

Ik bezoek vandaag drie minder voor de hand liggende musea, waar ik nog nooit geweest ben. Het Allard Pierson Museum, Museum Willet-Holthuysen en Museum Huis van Loon.

 

Allard Pierson Museum

Het begint al bij de kluisjes

 

Het Allard Pierson is het museum van de Universiteit van Amsterdam, met een hele grote collectie archeologie uit Egypte, Grieks/Romeins en andere culturen tot aan de middeleeuwen. Naast al deze oudheden, als een soort contrapunt, een kleine tijdelijke tentoonstelling "Transformatie" over varieté, toneel, rollenspel, travestie. Het ligt een beetje in het verlengde van de WorldPride die Amsterdam afgelopen maand in zijn greep hield.

 

 

 

Romeins glaswerk

 

Deze halve bol zit vol met lampjes. 

Hiermee kunnen ze glaswerk zonder reflecties en spiegelingen fotograferen

 

 

Zo gekleurd zouden de Romeinse beelden er uit gezien moeten hebben.

 

 

 

Gips afgietsels van klassieke beeldhouwwerken o.a. gebruikt als tekenvoorbeelden

 

 

De kunst van het transformeren

 

 "Op het toneel is niets wat het lijkt. Rollen, maskers, kostuums en decors kunnen identiteiten vergroten, verscherpen of juist verbergen. De Theatercollectie van het Allard Pierson bevat een schat aan materiaal, van kostuums en foto’s tot audio en decorontwerpen."
 

 

Huis Willet-Holthuysen

 

Grachtenhuis met stijlkamers. Een huis van het echtpaar Abraham Willet en Louisa Holthuysen dat zich een leven lang full-time heeft beziggehouden met het verzamelen van kunst (geld speelde geen rol) en na hun dood (1895) alles aan de gemeente Amsterdam heeft nagelaten. Amsterdam wilde eigenlijk alleen de boeken maar moest het huis met zijn interieur er bij nemen. Het is tegenwoordig een van de locaties van het Amsterdam Museum.

Ik heb begrepen dat er niet zo heel veel origineel is want de eerste conservator heeft veel verkocht. Wat nu te zien is hebben ze naderhand weer bij elkaar verzameld. Dus waar kijken we eigenlijk naar.

Een rondgang door het huis gaat aan de hand van een audiotour en dat werkt heel goed. 

 

 

 

 

Een van de highlights in de collectie is een groepsportret van koopmannen waarop een arm met tatoeage te zien is. De oudste op een schilderij afgebeelde tattoo zegt men en daar is een aparte tentoonstelling aan gewijd. Zelfs de nationale opper-inkt-kliederaar Henk Schiffmacher is daarvoor opgetrommeld. Tattoos zijn dan misschien inmiddels een volledig geaccepteerd fenomeen in de samenleving, maar dat geldt dan niet voor mij. Dus ik ben maar met een grote boog om deze huidverminker heen gelopen zodat hij me niet te pakken kon krijgen.

 

 

 Dit is die bewuste tatoeage. Detail uit een groepsportret.

 

 

en dan is er altijd nog de tuin 

 

 

Museum Van Loon

Van Loon is ook een grachtenpand met stijlkamers. Het is best druk binnen en er zijn maar een stuk of tien kluisjes die allemaal bezet zijn. Tassen en jassen worden dientengevolge opgestapeld in een of ander kantoortje waar geen enkel toezicht is.
Geen audiotour en weinig tot geen uitleg bij de interieurs en de kunstvoorwerpen. Ze gaan hier voor QR codes om de informatie te geven. Ik ben daar niet zo van gecharmeerd.

 

Dit komt van de museumwebsite:

"Het museum dankt zijn naam aan de familie Van Loon, de laatste bewoners van het grachtenhuis en oprichters van het museum. De familie komt oorspronkelijk uit het Brabantse Loon op Zand en vestigt zich in de 17e eeuw in Amsterdam. Eeuwenlang is zij verbonden geweest met de handel en het bestuur van de stad. Willem van Loon was in 1602 medeoprichter van de VOC en in zijn nageslacht vinden we meerdere bewindhebbers bij de VOC.
Het museum bewaart voorwerpen die in vijf eeuwen door de familie Van Loon bijeen zijn gebracht. In het huis is te zien hoe een familie, in de 19e eeuw in de adelstand verheven, leefde aan de Amsterdamse grachten."

Vier kinderen van het echtpaar Van Loon–Van Winter, v.l.n.r.  Willemina Louisa, Henrietta Agnes, Anna Louisa en Constance Cornelia. In 1826 geschilderd door de Franse schilder Alexandre Dubois-Drahonet

Meer hierover:  https://museumvanloon.tumblr.com/post/80973461900/de-opvallende-valhoed-van-henri%C3%ABtte-van-loon

Hier en daar ook werk uit een recentere periode. Fraai portret, geen idee wie het gemaakt heeft en wie het voorstelt. Waarschijnlijk een van de latere bewoonsters van de familie. Ik heb op dit plaatje gezocht met AI en kreeg toen alle informatie over het behang en zelfs dat het behang uit Huis Van Loon was. Waar moet dat heen. Letterlijk: 
"Het opvallende blauw-witte behang op de achtergrond is een klassieke Toile de Jouy-stijl, herkenbaar aan de gedetailleerde, herhalende pastorale en exotische scènes met figuren, bomen en dieren. Specifiek gaat het hier om een historisch interieurontwerp dat te bewonderen is in het Museum van Loon in Amsterdam."

Ceramic Summer

Zoals tegenwoordig veel gedaan wordt is ook hier een contrast gezocht tussen oud en nieuw, tussen verschillende stijlen, tussen dingen die op het eerste gezicht of zelfs definitief niets met elkaar te maken hebben. In de stijlkamers zijn tijdelijk moderne keramiekobjecten geplaatst. Onopvallend, alsof ze daar horen. De knaap bij de ontvangst zei: "als je iets ziet waarvan je denkt dat het er niet bij hoort dan is dat ook zo". Top uitleg, bijna net zo goed als die dame bij het Limburgs museum die zei "de tentoonstelling Brons gaat over dingen die de mensen in de rivier gegooid hebben en die er later weer uitgevist zijn". Love-it dit soort samenvattingen. Ceramic Summer, door het hele huis. Vandaag de laatste dag van deze tentoonstelling.

 

Tuin en Herenhuis voor vogels van stand

 

Twee huizen met stijlkamers gezien vandaag. Maar als het gaat om authenticiteit en beleving dan halen ze het toch niet bij Museum Paulina Bisdom van Vliet bij mij in de buurt in Haastrecht. Dus daarvoor hoef je niet naar Amsterdam.