2x Utrechtse Heuvelrug - Leersumse Veld en Amerongse Berg - 5 en 14 november 2025

Leersumse Veld en Leersumse Plassen - 5 november 2025

Leersum is een plaatsje dat behoort tot de gemeente Utrechtse Heuvelrug en ligt tussen Doorn en Amerongen. Van hieruit is het leuk wandelen. Ik heb gekozen voor een rondje om het Leersumse Veld.

Aan de noordrand van Leersum, net voor je het bos in gaat, staan op korte afstand van elkaar twee torens. Het eerste is eigenlijk een grafmonument, of mausoleum. De neoclassicistische Tombe van Nellesteijn is een ontwerp van J.D.Zocher jr. de architect van de Beurs van Zocher, de beurs van Amsterdam die er stond voor dat Berlage een grotere en nieuwere beurs bouwde. Maar Zocher was eigenlijk ook landschaps- en tuinarchitect. In veel steden zijn Zocher parken en tuinen. In Amsterdam is het Vondelpark door hem ontworpen en ook de tuin bij Slot Zeist is van zijn hand. 
De andere toren is echt bedoeld als uitkijktoren. Ik weet niet waar je dan op uit moet kijken, misschien zag de omgeving er vroeger anders uit. Het is de Uilentoren met op de hoeken vier uilen. Eén van de uilen was er ooit afgevallen en verdwenen. Er is toen een replica gemaakt zodat het er weer vier waren. Jaren later kwam de eerste uil weer boven water. Teruggebracht door de weduwe van degene die hem had meegenomen, en waar hij al die tijd in de tuin had gestaan. Nu zijn er dus vijf uilen maar de vijfde moet vanaf de grond toekijken, tot er weer een afvalt.

 

 

 Wat eten die koeien (jonge stieren) hier eigenlijk?

 Leersumse Veld

 Het Leersumse Veld

 

Leersumse Plassen 

Ten noorden van het Leersumse Veld aansluitend de Leersumse Plassen. Dan wordt het interessant landschap.

 

 

Kapotgereden door paarden

 

Ook hier drukt de mens weer overal zijn stempel op het landschap, met hekken, bordjes, verboden en verplichte routes. Deze boom mag niet eens gaan liggen waar hij zelf wil, daar moet weer ingegrepen worden.

 

Amerongse Berg - 14 november 2025

Vlak bij Leersum ligt Amerongen. Voordat Kaiser Wilhelm II in Doorn ging wonen verbleef hij eerst anderhalf jaar op Kasteel Amerongen, bij Graaf Bentinck, op aandringen van de Nederlandse regering. Een beetje tot verdriet van de graaf want Wilhelm kapte er ook hier al lustig op los. Gelukkig is er toch nog wat bos blijven staan en daar ben ik vandaag. Bij het kasteel ben ik niet geweest. Het schijnt wel mogelijk te zijn om het te bezoeken. Ander keertje misschien.

 

Erosiedal 

Na een poosje lopen door het Amerongse bos kom je bij deze lager gelegen open plek. Dat heet hier een erosiedal of een smeltwaterdal volgens mijn gidsje.

 

Als je stammetjes laat liggen en laat overgroeien met mos dan ziet dat er zo uit. Wel een surrealistisch beeld.

Egelmeer

 

Dit is het Egelmeer, of wat er van over is. Het staat bijna droog. De naam heeft niets met egels te maken, het heette vroeger Engelmeer dus iemand is ooit een letter vergeten, en volgens de Romeinen was het een bloedzuigermeer.

 

Zelfs midden in het bos kan je nog een putdeksel tegenkomen. Het zal bedoeld zijn voor water bij bosbrand.

 

Wortelhout komt niet van wortels. De Amsterdamse Fijnhouthandel zegt hierover: 

"Wortel betekent dat het gesneden of  gezaagd is uit knollen die als wratten tegen een stam aan kunnen groeien. Het heeft dus niks met boomwortels te maken. Wortelhout is eigenlijk zeer warrig gegroeid en dat geeft het hout zo'n uitgesproken tekening. Maar omdat dat warrige hout totaal geen verband heeft met zichzelf is het meestal erg bros."

 

Sprookjesbos met dansende en zwevende blaadjes

 

Heuvelrug of krokodil

Dit lijkt misschien een beetje op een krokodil, tenminste dat zie ik er in, maar het is een reliëf van de Utrechtse Heuvelrug. Een rug van heuvels maar als je er dicht bij bent zijn het opeens bergen. Helemaal rechts op de punt van zijn neus ligt de Grebbeberg, meer naar links het hoogste punt de Amerongse Berg van maar liefst 69 meter. Verder naar links achtereenvolgens de Maarnse Berg, Soesterberg, Bosberg, Tafelberg en bij Huizen hebben ze zelfs een 6 bergenroute.
 

Op het hoogste punt van de Amerongse berg staat een eenzame eik en die heet dan ook "De Eenzame Eik"

 Bordjesparade

 

 

Wandelen langs de stuwwal bij Mook - Geopad 01 en 02

Geopaden 7 oktober 2025 

Weg uit de groene woestijn van weilanden en sloten. Verandering van landschap. De stuwwal tussen Nijmegen, Kleve en Mook is een landschap dat is ontstaan tijdens een ijstijd. Het gebied is opgedeeld in 12 Geopaden, wandelingen waarbij het gaat om de geologie van het landschap. Een onderwerp waar ik beslist niets van af weet dus ik heb wel een beschrijving nodig om te weten waar ik naar moet kijken. 

Het fenomeen geopad had ik opgepikt toen ik in augustus in Nijmegen was. Ik kocht een heel klein boekje over de stuwwal, maar niet het grotere boek met de geo-wandelingen. Maar goed ook achteraf want de meest actuele informatie staat online. 
https://geopaden.nl/portal/stuwwal/index.php/routes

Vandaag loop ik Geopad 01 en 02 samen, Mookerheide en Sint Jansberg, ze grenzen aan elkaar en vormen een route van ongeveer twee keer 12 kilometer. Dat bleek net te doen op één dag, als je ook af en toe een keer stopt om iets te zien, en in aanmerking genomen dat ik twee keer anderhalf uur moet rijden om er te komen.

Ondanks de beschrijving vond ik het moeilijk om in het landschap te herkennen wat er bedoeld wordt.

 

In Geopad 01 kon ik echt geen tien minuten lopen zonder andere mensen tegen te komen, wandelend, alleen of in groepjes, hond uitlatend of mountainbikend. Hoe anders is dat in Frankrijk, waar ik vrijwel altijd een hele dag kan lopen zonder iemand tegen te komen. Je merkt het ook aan het wild, of liever gezegd het ontbreken daaraan. Ik heb alleen een keer twee reeën weg zien springen, dat was alles. 
Bij Geopad 02 was dat anders, die paden zijn kronkeliger en met veel hoogteverschillen, dat is misschien minder aantrekkelijk voor de massa. Alleen mensen gezien die waarschijnlijk het Pieterpad volgen want dat loopt hier ook doorheen.

Onderweg

Kastanjes 

Je kan bekogeld worden door honderdduizend kastanjes, je hoort ze overal om je heen vallen. De paden liggen er vol mee en dat loopt af en toe niet makkelijk. Ik was een beetje in verwarring want bij mij thuis in het park hebben de kastanjes steeds maar één kastanje in een schil en hier zijn het er vier. Thuis opgezocht blijkt het te gaan om het verschil tussen wilde en tamme kastanjes. De kastanjes die met vier partjes in een schil zitten zijn tamme kastanjes en die schijn je te kunnen eten, althans volgens de Margriet, en je kan ze verwerken in gerechten. Maar ik heb niemand kastanjes zien rapen vandaag dus ze zijn niet populair.

Die paden met kastanjes deden me heel erg denken aan de beroemde foto uit de Krimoorlog van Roger Fenton "Valley of the Shadow of Death" alleen dan zijn het geen kastanjes maar kanonskogels. Bij mij hangt de foto uitvergroot aan de muur in het toilet. Ik zie voortaan alleen nog maar een Valley of Chestnuts. Fenton werd er van verdacht extra ballen in beeld gerold te hebben, nou dat hoefde ik hier niet te doen.

Paddenstoelen

Nooit gedacht dat ik nog eens paddenstoelen zou fotograferen. Er waren er zo veel.

Schotse Hooglanders

Op de Mookerheide kan je deze langhoorns tegenkomen. Als je de Mookerheide over wil steken dan moet je er tussendoor.  Ik vond het niet aantrekkelijk om er in de buurt te komen dus ik ben er maar met een grote boog omheen gegaan. 

Held

Het vlakke plateau boven op de stuwwal is de plek geweest voor de luchtlandingen bij Nijmegen in het kader van de Slag om Arnhem. Er is een draadmodel van een Amerikaans vliegtuig neergezet als een soort kinderklimrek in niemandsland. Op het plateau staat een bordje dat moet herinneren aan kapitein Bestebreurtje, met zijn portret en een berg onderscheidingen. Het zei me niets maar er is een wikipedia-pagina gewijd aan de kapitein. Deze man heeft zo ongelooflijk veel gedaan en meegemaakt dat het bijna niet mogelijk is dat dit kan in één mensenleven. Hij heeft 16 (of 18) onderscheidingen gekregen met o.a. de Militaire Willemsorde en de Purple Heart, de hoogste Nederlandse en de hoogste Amerikaanse onderscheiding. Hoger kun je niet vallen.
Zijn rol in de film "A bridge too far" wordt gespeeld door Peter Faber (hij lijkt er ook echt op).

Tragisch dat iemand die zo veel gevaren heeft overleefd dan na zijn pensionering thuis door het ijs zakt en verdrinkt.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Arie_Dirk_Bestebreurtje

 

Jachtslot Mookerheide 

 

IJskelder (nu vleermuiskelder) en moestuin van voormalig landgoed Huize Sint Jansberg

 

 Uitkijktoren op de Mookerschans. De Mookerschans is een aarden verdedigingswerk waar nu bijna niets meer van te zien is. Er is ook niet bekend wie hem heeft aangelegd en waarom.

 Het stikt overal van de routepaaltjes en bordjes. Niets wordt aan het toeval overgelaten.