Bollen verlichting

Laatst gereedgekomen project is een stelsel van verlichtingsbollen in de woonkamer. Het begint met een gekromde holle balk waar alle bedrading doorheen loopt. Daaraan gekoppeld zijn uiteindelijk 16 bollen van verschillende diameters die enigszins gericht kunnen worden omdat ze aan twee punten ophangen. Normaal hangt een bol gewoon recht omlaag, maar door een extra ophangpunt te maken kan de bol iets gekanteld worden. Wel heb ik per bol eerst de keuze gemaakt tussen omhoog of omlaag gericht licht.

Het verzamelen van de bollen was een project op zich. Bollen zijn uit de mode en wat je nu in de winkel of online kunt kopen zijn bollen van 28 cm of van 15 cm diameter, en niets anders. Ik wilde meer diameters en dan kom je op het terrein van de vintage en retro winkels die oranje en groene bollen uit de jaren 60 en 70 verkopen. Maar dat wordt dan meteen als modern antiek gezien, met een overeenkomstig prijskaartje. Dat leek me niet de bedoeling dus heb ik marktplaats en ebay afgestruind tot ik een aardig divers assortiment bij elkaar had. Dat betekende zwarte, koperen, chromen en witte bollen met hier en daar een deuk en een diversiteit aan fittingen.

Niet erg want ik moest ze toch op kleur maken. Er werden extra gaten doorheen geboord en overal dezelfde kabeldoorvoeren en trekontlastingen ingezet, die in kleur meegespoten zijn. Mijn oude decoratiespuitje kwam hier goed van pas. Ik heb op de warmste dagen van het jaar in de volle zon alles een kleurtje gegeven. De bollen die oorspronkelijk verchroomd waren gaven wel wat hechtingsproblemen, zelfs na grof schuren en primeren zijn ze erg kwetsbaar gebleven.

Mijn eerste gedachte was om van uit de bedradingsbalk per bol een draad omlaag te laten hangen en dan via een haakje in het plafond naar de bol te leiden. Maar al die draden omlaag gaven een erg rommelig beeld, ook nadat ik van zwarte draden was overgestapt op wit. Dus heb ik besloten de draden aan de bovenzijde uit de balk te laten komen. De gaten die ik al in de onderkant had geboord heb ik benut om een drukschakelaartje in te zetten. Elke lamp kan nu ook afzonderlijk nog een keer uitgezet worden. Zal niet veel gebruikt worden maar ze zitten er nu eenmaal, in kleur meegespoten met de balk.

Het bedraden en het inzetten van nieuwe fittingen was een aardige klus. Klassieke grote fittingen in de grotere bollen en kleine fittingen in de kleine bollen. Voor de lampen zelf heb ik gekozen voor ledverlichting. Ik was vooral bang dat ik teveel licht zou krijgen. Met 16 lampen kun je bijna een toneelverlichting maken, dus ik wilde zo klein mogelijke wattages. Het was natuurlijk toch een verrassing wat voor lichtbeeld het geheel zou gaan opleveren. Voor een deel heb ik gekozen voor lampen die met een afstandbediening te dimmen en van kleur te veranderen zijn. De prijs hiervan viel me mee, niet zo schrikbarend duur als de hue-lampen van Philips. Bediening kan ook nog via wifi maar dat lijkt me minder nuttig in dit geval. Ik ben terechtgekomen bij ledstrip-specialist.nl. Vlotte levering en volgens mij niet duur. Ik heb een afstandbediening waar ik een onbeperkt aantal lampen in 4 gescheiden groepen mee kan aansturen.

Achteraf had ik misschien beter kunnen kiezen voor lampen die traploos te variëren zijn tussen warm en koud wit licht. Daar heb je meer aan dan blauw of geel of rood licht. Ik kan dat er nog wel aan toevoegen want nog niet in elke bol heb ik al een lamp zitten, maar dat betekent wel weer een ander model afstandbediening er bij. Het fotograferen van gekleurde verlichting levert een vreemd resultaat op. Het lijkt wel of mijn camera zelf de kleur probeert te corrigeren. Sommige kleuren komen helemaal niet door en worden als wit weergegeven. Alleen extreem blauw of rood of groen is wel zichtbaar.

Tussendoor is ook het fries met putdekselafbeeldingen afgemaakt.

Toch een kroonluchter

Het is lang geleden dat ik voor het laatst iets geschreven heb over de vorderingen in huis. Ik had even een aansporing nodig. Die kwam dit weekend in de vorm van een oude schoolkameraad die ik meer dan 30 jaar niet had gezien en die me kwam opzoeken. Dan besef je weer eens wat je gedaan hebt en wat je nu aan het doen bent. Daarom wat achterstand inhalen.
Ik heb uiteindelijk mijn kroonluchter toch maar zelf gemaakt. Ik kon niets kopen dat ook maar in de verte leek op wat ik wilde hebben, dus dan zit er niets anders op.
Even een paar woorden over de constructie en de bouw. Niet dat ik verwacht dat iemand hem wil nabouwen maar mocht dit toch het geval zijn dan moet hij of zij maar even contact opnemen voor een meer gedetailleerde beschrijving. Alleen al het uitzoeken welke materialen geschikt zijn is een hele onderneming.

De hoogte is 1.30 meter, de lengte/breedte ongeveer 2.00 bij 1.80 meter. Er zitten 26 led lampjes in van 12 Volt, 1,3 Watt en het geheel is met een afstandbediening dimbaar. Ik ben begonnen met een PVC buis van 75 mm. Daar zijn gaatjes in geboord waar draden doorheen steken. Naar elke bloem gaan 3 draden, 2 draden (installatiedraad 1,5 en 2,5 mm2) die meteen gebruikt worden voor de stroomtoevoer en 1 stevige ijzerdraad die de eigenlijke constructie vormt. Hier en daar nog een extra ijzerdraad voor ondersteuning en om te voorkomen dat een tak gaat kantelen. Er zijn ook nog sprieten die zo maar de ruimte in steken. Ze vervullen alleen een rol in de vormgeving.

De stroomvoerende draden komen allemaal samen binnen in de buis. Dat zijn er twee per lampje dus in totaal 52 draden en het is een heel gepruts om dat allemaal met lasdoppen met elkaar te verbinden tot er uiteindelijk twee overblijven die naar boven doorgaan. Het bovendeel, waar de lamp aan hangt, is een metalen tafelpoot die met een centreerring in de buis gemonteerd is.
Aan de uiteinden van de draden komt een fitting. Dit zijn G4 fittingen waar lampjes in gaan met twee dunne pennetjes. Elke fitting zit in een PVC buisje die op de maat van de fitting uitgeboord is. Na het solderen van de draden aan de fitting heb ik de buisjes volgegoten met 2 componenten epoxy zodat er niets meer mee kan gebeuren en er geen kortsluiting kan ontstaan.
Al het lastige werk was daarmee gedaan. Na het dicht maken van de buis kon hij rondom zwart worden gespoten. Dat moest bij mij op het dak. Nog een hele toer om het grote gevaarte door een deur heen, trap op en door het dakluik te krijgen. Maar in dit stadium is alles nog redelijk flexibel en buigbaar. Ik heb er zes spuitbussen zwart op leeggespoten. Het meeste gaat er naast of waait weg.

Het maken van de bloembladen. De bloemen zijn van karton. Het oude vertrouwde etalagekarton voldeed het beste. Eerst zijn de rechthoekige vellen in het midden voorzien van een gat van 19 mm, de maat van de PVC buisjes waar  de bloem later omheen gaat. Dan op 4, 5 of 6 plaatsen ingeknipt naar het middelpunt toe. De delen een paar millimeter over elkaar gelijmd met houtlijm en na droging rondom in een leuk vormpje geknipt. Er zijn geen twee bloemen hetzelfde. Als laatste het gat in het centrum nog verstevigd met een lexaan ringetje want ik was bang dat het toch te zwak zou worden.

Bij de afwerking heb ik structuur aangebracht met moulding paste, dat ik tot mijn verbazing gewoon hier in Schoonhoven kon kopen bij de hobbywinkel. Dit zorgt voor reliëflijntjes die van het centrum naar de rand lopen. Het reliëf camoufleert meteen de plakranden. Rood afgewerkt met een felle rode acrylverf. Ik heb hier en daar ook nog wat wit gebruikt maar achteraf had ik dat net zo goed niet kunnen doen want het effect is minimaal. In het hart van de bloem een kleine zwarte veeg gegeven met de spuitbus, om de overgang naar de zwarte lampfitting wat natuurlijker te maken.

Als ik het zo opschrijf is het eigenlijk vrij simpel. In werkelijkheid heb ik meer dan een maand geploeterd om het zo te krijgen en ben ik op onderdelen ook wel eens opnieuw begonnen. Maar dan heb je ook wel een kroonluchter van formaat die de grote ruimte in de nok van het huis goed uitvult. Ook de hoeveelheid licht is goed, dat was toch een gok want ik had geen idee vooraf.
Intussen heeft een nieuw verlichtingsproject zich aangediend. Een stelsel van 14 verlichtingsbollen in de huiskamer. Waarover later meer.

Nieuwe ideeën. Een kroonluchter van klaprozen en putdeksels als tegeltjes

De grote slaapkamer heeft een heel hoog plafond, tot in de nok van het huis. Daar zit nu een halogeenspotje gemonteerd maar het licht doet er ongeveer een lichtjaar over voordat het beneden is. Het lijkt me bij uitstek een situatie waar een grote kroonluchter gehangen kan worden. Zo een van een vierkante meter ongeveer. Ik kwam op het idee toen ik voor mijn werk de site bezocht van het Universitair Medisch Centrum in Groningen. Architectonisch is het een interessant gebouw. Alle afdelingen zijn door verschillende interieurarchitecten ontworpen, veel afwisseling met mooie kleurstellingen en bijzondere verlichtingsoplossingen. Nu zag ik een foto van een afdeling waar een enorm grote moderne kroonluchter hangt, zo te zien met klaprozen als lichtreflectoren. Ik wist meteen dat ik er ook zo een wilde hebben. Maar die koop je niet bij de lampenwinkel om de hoek. Ongetwijfeld is deze speciaal gemaakt voor de ruimte, misschien door een kunstenaar. Ik heb even overwogen om te achterhalen wie de maker is. Het beeldrecht van de foto ligt bij Kuiper compagnons, een groot architectenbureau in Rotterdam. Die kunnen misschien doorverwijzen naar de maker, maar wat als je die gevonden hebt? Als ik hem ook speciaal moet laten maken dan komt dat al snel op een 4000 euro schat ik zo in. Niet dat het dat niet waard is, alleen al aan arbeidsloon, maar het is wel veel geld voor een lampje. Het zal er wel weer op neer komen dat ik hem zelf moet maken.

Ander idee, in het tijdperk van het personaliseren van gebruiksvoorwerpen, je eigen bankpasje, je eigen telefoonachterkantje, je eigen postzegels, noem maar op, is het laten maken van tegeltjes met een eigen motief er op. Een kleine serie van twee of vier verschillende tegeltjes, die dan random getegeld worden. In de WC en als dat een succes wordt misschien ook in de keuken.

Ik loop al jaren met het idee om iets te doen met de iconografie van putdeksels. Ik heb er heel veel gefotografeerd en vooral de Italiaanse deksels zouden zich heel goed lenen voor dit plan. Ik heb al eens een stempel gemaakt, en ook een reliëf in clichémateriaal voor boekdruk, daar dan weer een gipsmal van gemaakt en er daarna lood in gegoten. Maar het is bij experimenten gebleven. Putdekselmotieven op tegeltjes lijkt me helemaal het einde. Als ik tegelfabrikant zou zijn dan zou ik ze meteen in productie nemen en in mijn assortiment opnemen. En als ik dan voor elk verkocht tegeltje een paar cent krijg dan heb ik er ook nog wat aan. Voorlopig gaat het alleen maar geld kosten vrees ik. Maar leuk om uit te zoeken of het kan. Als iemand een tip heeft voor een fabrikant dan hoor ik het graag.